Home > Uncategorized > De economische agenda van Rutte III

De economische agenda van Rutte III

Opiniebijdrage in het ND van 20 maart

De borstklopperij dat Nederland sterk uit de crisis is gekomen werd tijdens de verkiezingscampagne voor zoete koek geslikt. In het EenVandaag debat vergeleek Rutte Nederland in positieve zin met Frankrijk en Italië. Daar deed de regering niets en blijft de economie kwakkelen. Maar willen wij ons echt met deze zwakke broeders vergelijken? Een betere vraag is hoe Nederland uit de crisis was gekomen als Rutte had gekozen voor een beleidsmix die meer was gericht op structurele hervormingen en minder op het te snel terugbrengen van een begrotingstekort met bezuinigingen en lastenverzwaringen. Ik denk dat Nederland er dan veel beter had voorgestaan.

De verkiezingsuitslag geeft Rutte de kans zich te revancheren. Ook al speelde de economie geen hoofdrol in de campagne, zij zal wel de agenda van Rutte III bepalen. Het ligt voor de hand dat een nieuw kabinet zich gaat richten op de hervormingen die onder Rutte II zijn mislukt (arbeidsmarkt), nog niet zijn voltooid (woningmarkt, zorg) of zijn doorgeschoven (belastinghervorming; pensioenen). Natuurlijk verwacht de burger nieuw beleid van een nieuw kabinet, zeker na de beleidsarmoede van de afgelopen twee jaar, maar ik wil mijn persoonlijke top vijf toch beginnen met wat een nieuw kabinet vooral niet moet doen.

1. Geen korte-termijn begrotingsbeleid

Het zou wenselijk zijn als een nieuwe minister van financiën minder krampachtig stuurt op het korte-termijn begrotingstekort. De riante vermogenspositie van de Nederlandse staat, met haar hoge belastingclaims op de toekomstige pensioenuitkeringen, betekent dat de kredietwaardigheid van Nederland niet ter discussie staat. Dit betekent dat het begrotingsbeleid zich kan richten op het waarborgen van de houdbaarheid van de overheidsfinanciën op de lange termijn. Er geen enkele noodzaak om politieke energie te besteden aan het micro-managen van het tekort op de korte termijn. As de economie even tegenzit loopt het tekort op en vice versa. Laat het gebeuren, zou ik zeggen.

2. Wijsheid in Europees beleid

De grootste risico’s voor de Nederlandse welvaart komen van buiten. Nederland zal binnenkort de gevolgen van Brexit voelen. Daarnaast is de stabiliteit van het eurogebied nog allerminst gegarandeerd. Het is zaak dat het nieuwe kabinet hier vanuit weloverwogen eigenbelang mee omgaat en de emotie buiten de deur houdt. Als handelsnatie hebben wij belang bij een zo zacht mogelijke Brexit en een zo sterk mogelijke Europese Unie. Nederland moet dan ook een matigend tegenwicht bieden aan Europese partners die de Britten graag zien bloeden. Met betrekking tot Griekenland blijft het zaak de halsstarrige Griekse regering tot hervormingen te bewegen. Hiervoor is engelengeduld nodig, maar het Grexit alternatief is allerminst aantrekkelijk. Nog een mislukte staat erbij in een explosieve regio kunnen we in Europa niet gebruiken.

3. Aandacht voor uitvoering

Dan nu de binnenlandse hervormingen. Voorop moet staan dat er meer aandacht komt voor de kwaliteit van de uitvoering. Het stapelen van nieuw beleid op een onmachtig uitvoeringsapparaat is vragen om problemen, zoals we hebben gezien bij de belastingdienst en in het PGB-dossier. In een vierpartijencoalitie zal iedere partij zich willen profileren en snel zijn stokpaardjes willen verwezenlijken. Ik vrees dan ook een ingewikkeld regeerakkoord met voor elk wat wils, met als risico dat het wederom mis gaat in de uitvoering. Het land heeft er baat bij als de nieuwe regering een beperkt aantal zaken goed en zorgvuldig aanpakt, in plaats van het ambtenarenapparaat te laten verzuipen in de beleidsinitiatieven. Ik zou prioriteit geven aan belastinghervorming en arbeidsmarkthervorming.

4. Belastinghervorming

Het reduceren van complexiteit is het meest urgent op het terrein van de belastingen. Ons belastingstelsel is met zijn toeslagencircus veel te ingewikkeld en behoeft een grondige herziening. De uitdaging is om versimpeling samen te laten gaan met vergroening. Ook kan de hypotheekrenteaftrek verder worden teruggebracht door de fiscale behandeling van de eigen woning over te hevelen naar box 3. Een omvangrijke belastinghervorming kent altijd verliezers. Gelukkig staan de overheidsfinanciën er goed voor en is er smeergeld om de verliezers te compenseren.

5. Arbeidsmarkthervorming

Er is alom onvrede over de Wet Werk en Zekerheid en de Wet Deregulering Arbeidsrelaties. Beide wetten zijn gemaakt door Rutte II en doen niet wat ze beogen. Hoe je ook denkt over de wenselijkheid van flexwerken versus vaste loondienst, de huidige regelgeving voldoet niet. Een nieuw kabinet zal hier iets aan moeten doen. Veel werknemers hebben behoefte aan vastigheid, maar we moeten niet de illusie hebben dat werkgevers de baan voor het leven kunnen garanderen. Voor werkgevers is het daarentegen van belang dat de kosten bij ziekte en ontslag draagbaar zijn. Welke keuze op het spectrum vast-flex ook wordt gemaakt, in alle gevallen is het van belang dat onze beroepsbevolking bij blijft in een tijd waarin de technologische ontwikkelingen razendsnel gaan. Een goed arbeidsmarktbeleid gaat dus ook over investeren in onderwijs en over het stimuleren van permanente educatie.

Advertenties
Categorieën:Uncategorized
  1. Nog geen reacties
  1. No trackbacks yet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s