Home > Uncategorized > Waarom deflatie toch onwenselijk is

Waarom deflatie toch onwenselijk is

De inflatie in het eurogebied is in augustus gedaald tot 0,3%, de laagste waarde in vijf jaar en ver beneden de doelstelling van de Europese Centrale Bank (een inflatie van bijna 2%). In Griekenland en Portugal dalen de prijzen al enige tijd en ook grote landen als Italië en Spanje balanceren op de rand van deflatie. Maar ook in Duitsland is de inflatie gedaald, tot 0,8% in augustus. Als je kijkt naar de inflatieverwachtingen van consumenten, dan zie je hetzelfde beeld. In Spanje en Italië geeft een ongekend hoog percentage respondenten aan dat ze verwachten dat de consumentenprijzen de komende 12 maanden stabiel zullen blijven of zelfs zullen dalen (Consumer Survey, Europese Commissie). Je zou wellicht denken dat het erg fijn is voor consumenten als de prijzen dalen. Maar de meeste economen denken heel anders over het “deflatiegevaar”. Waarom is deflatie gevaarlijk?

Een veel gehoord argument is dat bij dalende prijzen consumenten hun aankopen uitstellen, waardoor de economie in een neerwaartse spiraal terecht komt. Mathijs Bouman maakt daar in het FD van zaterdag terecht gehakt van. Bij een rationele keuze tussen sparen en consumeren (zo die al wordt gemaakt) speelt niet alleen het prijsverloop maar ook de rente een rol. Kortom, het gaat om de reële rente. Zoals Bouman voorrekent is die in Nederland is momenteel niet zo hoog (al zien de Zuid-Europese reële rentes er wel anders uit).

Los van deze “slordig geformuleerde angst voor deflatie”, zoals Bouman het noemt, getuigt het ook van weinig realiteitszin om te denken dat Grieken, Spanjaarden en Portugezen hun aankopen uitstellen omdat ze denken dat ze morgen goedkoper uit zijn. Dat is natuurlijk onzin. Als ze minder besteden, is het omdat ze geen cent te makken hebben of de toekomst somber inzien. De causaliteit loopt dan van minder consumptie naar dalende prijzen in plaats van andersom. In deze redenering is deflatie slecht nieuws omdat het een teken van vraaguitval is. Pardon, ook dit is slordig geformuleerd. Dalende prijzen kunnen ook door positieve aanbodschokken worden veroorzaakt. Maar bij aanbodschokken (veranderingen in energieprijzen, technologische ontwikkelingen) verwacht je toch een meer homogene prijsdaling binnen het eurogebied. Aangezien we de grootste prijsdalingen zien in landen met de diepste recessie houd ik het er maar op dat het aan de vraag ligt.

Een beter argument waarom deflatie een bedreiging vormt voor het economisch herstel is dat dalende lonen en prijzen de reële last van schulden verzwaren en het moeilijker maken om schuldenbergen af te bouwen. Als je hypotheeklasten vastliggen in euro’s is het niet fijn als je nominale loon daalt. Een scherpslijper zou kunnen tegenwerpen dat dalende prijzen ook de reële waarde van nominale vorderingen doen stijgen. Deflatie zou dus hooguit een herverdelingseffect teweeg brengen. Voor wie dat echt gelooft raad ik lezing aan van het boek House of Debt van Atif Mian en Amir Sufi aan. Ter afsluiting een paar citaten uit dit geweldige boek:

Debt and deflation are natural partners in crime. When indebted housholds cut spending, stores cut prices to boost overall sales. However, this is sustainable only if the firms that lower prices also lower wages to reduce costs. Thus lower demand translates into lower wages, which exacerbates the problem further by increasing households’ debt burdens compares to their income. This forces households to cut back on spending even further. And so on.” (House of Debt, p. 152)

En:

So if deflation takes purchasing power away from debtors, does inflation help soften the blow by giving purchasing power back to debtors? In principle, yes. An increase in prices and wages makes it easier for borrowers to use their higher wage to pay back their fixed-debt obligations. Likewise, higher prices reduce the value of interest payments to creditors. The higher marginal propensity to consume for debtors means that such a transfer in purchasing power is beneficial for the overall economy – debtors spend out of an increase in purchasing power more than creditors cut spending in response to the same loss. Which brings us to the importance of monetary policy. By the logic above, if monetary policy can prevent deflation and support inflation, it can reduce the ill effects of a debt-driven recession.” (House of Debt, p.153, onderstreping door mij)

Maar ik lees natuurlijk graag in een volgende column van Mathijs Bouman welke slordigheid er in deze redenering zit.

Advertenties
Categorieën:Uncategorized
  1. Nog geen reacties
  1. No trackbacks yet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s