Home > Banken, Uncategorized > Banken zijn te machtig om te veranderen

Banken zijn te machtig om te veranderen

Opiniebijdrage in het ND van 4 juli 2014

Talent behouden. Met dit onzinargument probeerde ABN Amro bestuursvoorzitter Gerrit Zalm vorige week de 20% loonstijging van zijn managers te verdedigen. Hoe moeilijk kan het zijn om talent te behouden in een krimpende bedrijfstak? Recent kondigde Deutsche Bank een nieuwe ontslagronde aan. Weer 600 man eruit, na eerdere reorganisaties bij de andere banken. Het talent zou voor het oprapen moeten liggen. Maar zelfs in een krappe arbeidsmarkt is het nog maar de vraag of een hoge beloning het beste naar boven haalt in bankiers. Bankmanagers worden beloond om hun business te laten groeien. Dat gaat het gemakkelijkste als je talent hebt voor het verzinnen van overbodige, complexe en risicovolle financiële producten, voor het zoeken naar de mazen in het toezicht of voor het lobbyen voor privileges bij de overheid. Met talent voor het geduldig helpen van een klant schop je het niet ver bij een bank. Dat kost veel tijd en levert weinig op.

Als Zalm eerlijk was geweest, had hij uitgelegd dat zijn managers gewend zijn geraakt aan hoge bonussen. Nu die door minister Dijsselbloem aan banden zijn gelegd stelt de loonsverhoging ze in staat om hun bovenmodale levensstijl in stand te houden. Forse loondalingen zijn meer iets voor de Grieken, zullen de bankiers denken. Zodoende komt geld dat gebruikt had kunnen worden om de kapitaalbuffers te verhogen of om aan de klanten terug te geven wederom aan de bankiers zelf ten goede. De voor de crisis opgebouwde riante inkomensvoorsprong van bankiers wordt niet zonder slag of stoot opgegeven.

Eerlijkheid mag je ook verwachten van ING, de bank die de Nederlandse spaarder verleidt met Oranjegevoel, maar die volgens het Financiële Dagblad overweegt om activiteiten te verleggen naar Frankfurt. Gaan ze dan ook Die Mannschaft sponsoren? ING ontkent dat er plannen in die richting bestaan. Misschien niet op papier, maar wellicht wel in de hoofden van het talent. Het zou overtuigender klinken als ING een ferm commitment uitspreekt voor Nederland als vestigingsplaats van haar hoofdkantoor en stafafdelingen. De spaarder wil weten of het Oranjegevoel bij ING dieper gaat dan een voetbalshirt.

Als klap op de vuurpijl kreeg de Franse bank BNP Paribas een boete van $ 8,9 miljard voor het schenden van Amerikaanse handelsembargo’s. Het gaat hier om illegaal handelen tot in 2012! Dat is vier jaar na de start van de kredietcrisis en na het losbarsten van de kritiek op banken. Hoe immuun voor kritiek uit de samenleving kan een bank zijn.

Kortom, uit alles blijkt dat de samenleving niet mag vertrouwen op het zelfcorrigerend vermogen van bankiers. Maar blijkbaar zijn politici ook niet bij machte om de gewenste cultuurverandering af te dwingen. Bij het uitbreken van de crisis ontdekte de politiek dat de grootbanken too big to fail waren. Nu, bijna zes jaar na de start van de crisis, begint het er steeds meer op te lijken dat ze ook too big to change zijn.

Banken kunnen met dit gedrag wegkomen door hun extreme economische en politieke macht. Het bankwezen is van oudsher een beschermde markt met beperkte concurrentie. De samenklontering van het Nederlandse banken sinds de jaren tachtig heeft de marktmacht van banken verder vergroot ten koste van de consument. De drie grootbanken spelen ieder voor zich een cruciale rol in de kredietverstrekking en zijn tegelijkertijd ook grote werkgevers. Dat maakt ze belangrijk voor de economie. En dat weten ze. Met anonieme geruchten over de verplaatsing van stafafdelingen naar Duitsland tonen bankiers hun economische spierballen. Zo, zullen ze in de bestuurskamers denken, nu weet Nederland weer dat we ook kunnen vertrekken als de politiek ons het leven te zuur maakt. Het gemor in de (sociale) media nemen de bankiers op de koop toe. De consument kan toch geen kant op.

Maar het is ook niet in het belang van politici om banken al te hard aan te pakken. Als je in de nadagen van je loopbaan nog kans wilt maken op goed betaalde bestuursfuncties of commissariaten – zoals Gerrit Zalm en Wim Kok – dan haal je dat wel uit je hoofd. De ongezonde verwevenheid tussen politiek en bankwezen die je associeert met Zuid-Europa is helaas ook in Nederland heel normaal. Volgens NRC-columnist Bas Heijne is de loonsverhoging van ABN Amro een fluim in het gezicht van minister Dijsselbloem. Ik denk dat het eerder een signaal aan de politiek is: nu is het genoeg, laat ons maar weer lekker graaien, dan lonkt voor jullie straks het pluche van de bestuurskamers.

Advertenties
Categorieën:Banken, Uncategorized
  1. Nog geen reacties
  1. 5 juli 2014 om 12:43 am

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s