Home > Banken, Uncategorized > Verwacht geen visie van Nederlandse bankiers

Verwacht geen visie van Nederlandse bankiers

Deze blog verscheen eerder in het Nederlands Dagblad van 3 mei.

Mag je van een lam verwachten dat het zelf de route naar de slachtbank uitstippelt? Volgens Ronald Gerritse, directeur van de Autoriteit Financiële Markten, wel. Hij riep een paar weken geleden bankiers op om zich te mengen in het debat over de toekomst van de financiële sector. Prompt nam Rabobank bestuursvoorzitter Piet Moerland de handschoen op met een lezing voor het Sustainable Finance Lab. Het was het pleidooi van een lam dat vrij wil blijven huppelen in een grote weide.

Op het eerste gehoor klonk het allemaal heel redelijk. De Rabobank was blij met de nieuwe “sterke” kapitaaleisen en toonde zich een voorstander van het laten meebetalen van obligatiehouders wanneer een bank in de problemen komt. Hierdoor wordt de capaciteit om verliezen te absorberen versterkt. Moerland blies de loftrompet over het traditionele bankieren, waarbij een bank een langdurige relatie met de klant aangaat. “Ken je klant”, is zijn devies. Tenslotte pleitte hij voor een divers financieel landschap en voor meer concurrentie op de Nederlandse markt.

Maar bij nadere bestudering blijken deze woorden weinig substantie te bevatten. De kapitaalbuffers die Moerland sterk noemt vinden de meeste economen volstrekt ontoereikend. Aan het laten meebetalen van obligatiehouders verbindt hij de voorwaarde dat deze van tevoren moeten weten dat ze risico lopen. Het mag dus niet gelden voor de huidige geldschieters. Dit is een rare voorwaarde, want houders van bankobligaties hebben nooit een expliciete overheidsgarantie gekregen en dus altijd al risico gedragen. Mochten ze dat onder het genot van hun hoge rente zijn vergeten, dan heeft de crisis in Cyprus ze er wel aan herinnerd. Zijn enthousiasme voor het traditionele bankieren klinkt goed, maar spoort niet met daden van zijn eigen bank. Het Rabobank onderdeel RaboDirect haalt online vele miljarden aan spaargeld op bij o.a. Duitse en Belgische klanten die voor een hoge rente gaan. Met een langdurige klantrelatie heeft dit niets te maken. Integendeel, de Rabobank ondermijnt met haar webwinkel de traditionele banken in die landen. Toen Icesave in Nederland actief werd schreeuwde de Rabobank moord en brand; nu doet de Rabobank hetzelfde in buitenlandse markten. Dat is niet alleen hypocriet, maar vormt tevens een zwaardere last voor het Nederlandse depositogarantiestelsel. Want als de Rabobank omvalt, garandeert Nederland al die buitenlandse spaarders. De opmerkingen over diversiteit en meer concurrentie zijn vooral gratuit. Vergelijk het maar met Coca-Cola en Pepsi die een pleidooi houden voor meer concurrentie op de markt voor cola-drankjes.

Belangrijker is dat de mooie woorden onbuigzaamheid op één cruciaal punt verhullen. Bankiers blijven falikant tegen veranderingen in de structuur van het bankwezen om de risico’s voor de belastingbetaler te verminderen. Hierbij kan worden gedacht aan een scheiding van consumenten- en zakenbankactiviteiten, het afschermen van internationale activiteiten of zelfs het opknippen van de grootbanken in een aantal kleinere spelers. De angst hiervoor is zo groot dat de topman van de Rabobank een uitruil voorstelt tussen structuurverandering en verliesabsorptie. Het idee is dat naarmate obligatiehouders meer verliezen opvangen, de kans dat de belastingbetaler te hulp moet schieten kleiner wordt en een structuurverandering minder noodzakelijk is.

Ik interpreteer dit voorstel vooral als een slimme tactische zet in de discussie. Nederlandse banken gaan akkoord met het principe om in de toekomst obligatiehouders te laten meebetalen in de hoop dat het lastig zal blijken om hier in Europees verband snel overeenstemming over te krijgen. En wie weet komt van uitstel wel afstel. Daarmee hebben ze dan in ieder geval hun goede wil getoond en kunnen ze de politiek ervan overtuigen om nu af te zien van structuurverandering.

Dat laatste zou jammer zijn. De Nederlandse financiële instellingen zijn veel te groot. Zelfs wanneer de verliezen meer bij de geldschieters worden neergelegd vormen ze een potentieel risico voor de financiële en economische stabiliteit. Om over het gebrek aan concurrentie nog maar te zwijgen. Zonder structuurverandering is er geen enkele rem en controle op de omvang, groei en aard van de activiteiten van banken. Kan Moerland ons garanderen dat er over een tijdje niet opnieuw bankiers als Rijkman Groenink, Tilmant en Wijffels (ja, ook hij) opstaan die de banken in dure avonturen storten. Neen, dat kan hij niet.

De visie van de Rabobank komt neer op een handhaving van de status quo. Ik had niet anders verwacht. Bankiers gaan niet in hun eigen vlees snijden. Een visie over de wenselijke structuur van de financiële sector zal toch echt van de politici moeten komen. Die moeten waken over het publiek belang. Dat kunnen we echt niet aan bankiers overlaten.

Advertenties
Categorieën:Banken, Uncategorized
  1. Nog geen reacties
  1. No trackbacks yet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s