Home > Banken, Europese schuldencrisis > Quod licet DNB, non licet SNS

Quod licet DNB, non licet SNS

Een uitgebreide versie van onderstaande blog is als schriftelijke bijdrage voor de hoorzitting van de Tweede Kamer op 25 februari jl. aangeleverd. Zie Me Judice hiervoor.

Op de deal tussen Dijsselbloem en DNB wordt erg negatief gereageerd. Te negatief, naar mijn smaak.Ik denk dat het goed is dat DNB de komende jaren de winstafdracht aan de staat op peil houdt en niet substantieel verlaagt door winstinhouding, zoals in 2011 nog gebeurde. Toen stopte DNB maar liefst € 463 mln in de reserve, waardoor er voor de schatkist slechts € 750 mln overbleef (tegenover een uitkering van € 1,567 miljard in 2010). Van deze conjunctuurversterkende verlaging van de winstafdracht zijn we nu gelukkig af.

Onderdeel van de deal is dat het kabinet een garantie aan DNB ter grootte van maximaal € 5,7 miljard verstrekt. Het doel hiervan is om het buffervermogen van DNB te versterken, gelet op de risico’s die voortvloeien uit het onconventionele monetaire beleid van de ECB voor de kwaliteit van de balans (het gaat hier om liquiditeitsverstrekking aan banken tegen slecht onderpand en om aankopen van staatsobligaties van schuldenlanden). Als je het persbericht leest zou je bijna denken dat het de balans van SNS is die door de staat moet worden gegarandeerd.

DNB is geen SNS

Maar de opmerkingen over buffers and risicomanagement zijn eerder verhullend dan verhelderend. DNB is geen SNS. Een centrale bank kan altijd aan zijn verplichtingen in de binnenlandse valuta voldoen (ze zet gewoon de geldpers aan) en valt dus niet zo gauw om (zie deze blog van Karl Whelan en deze oude blog). De Basel III kapitaaleisen waaraan gewone banken moeten voldoen zijn dan ook niet van toepassing op centrale banken. Er is in de economische literatuur ook geen overeenstemming over de rol van kapitaal op de balans van een centrale bank en over de vraag hoe hoog de kapitaalratio van een centrale bank idealiter zou moeten zijn (zie bv dit imf paper). De verschillen tussen centrale banken zijn ook erg groot. Zelfs met een negatief eigen vermogen kan een centrale bank nog functioneren. Maar zover zijn we in Europa nog lang niet. Het eurosysteem heeft in totaliteit reserves van meer dan € 400 miljard (zie de blog van Whelan).

Kortom, als je geld kunt bijdrukken is solvabiliteit geen issue. De bedrijfseconomische betekenis van de balans van de ECB/DNB is dan ook gering. Wanneer er op enig moment op de risicovollere activa op de ECB balans moet worden afgeschreven, drukt dat vanzelfsprekend de winst van de ECB en daarmee de toekomstige afdracht aan de overheden. De rekening wordt dus uiteindelijk wel betaald. Maar er is geen urgente noodzaak om nu de buffers te versterken van een bank die niet failliet kan gaan.

Macroeconomisch perspectief

Dit roept de vraag op waarom de garantieverstrekking dan nog überhaupt nodig is. De logica hiervan kan alleen maar worden begrepen door het bedrijfseconomische perspectief te verlaten en naar de ECB balans te kijken vanuit een macroeconomische invalshoek.

De balans van een centrale bank is meer dan ooit een instrument van macroeconomisch beleid, nu de meeste centrale banken een vorm van kwantitatieve verruiming toepassen. In Europa poogt de ECB met haar onconventionele maatregelen de financiele stabiliteit te bewaken onder de randvoorwaarde van monetaire stabiliteit. Maar om voldoende draagvlak hiervoor in Duitsland te behouden is het voor de ECB zeer belangrijk om de scheidslijn tussen monetair en begrotingsbeleid zo goed mogelijk te bewaken. In dit licht moet de garantieregeling dan ook worden bezien: verliezen op staatsschuld worden teruggelegd bij de ministers van financiën, zodat de ECB niet het verwijt krijgt aan monetaire financiering te doen. Dus als DNB nu de lusten van de steunoperaties doorsluist naar de staat, dan betaalt de staat straks mee mochten de verliezen zich materialiseren. Macroeconomisch is hier veel voor te zeggen. We kunnen de zekere meevallers nu goed gebruiken en er is een zeer gerede kans dat de onzekere verliezen zich niet zullen voordoen.

Advertenties
  1. Nog geen reacties
  1. No trackbacks yet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s