Home > Banken > Out of options

Out of options

In de komende weken zal er meer duidelijkheid moeten komen over de toekomst van SNS. Het lijkt erop dat de schatkist wederom fors zal worden aangesproken om een bank overeind te houden. De animo om met publieke middelen een bank te redden is nu nog veel geringer dan vlak na de ineenstorting van Lehman. Maar veel private opties zijn er niet. Van de paar banken die we nog hebben mogen ING en ABN-AMRO niet meehelpen van Brussel. Blijft over de Rabobank, die zal aanvoeren dat ze na de Friesland Bank niet ook nog eens SNS kan redden.

Dat er weinig opties over zijn heeft de overheid echter volledig aan zichzelf te wijten. Natuurlijk, bankiers doen uit hebzucht domme dingen en toezichthouders lopen vaak achter de feiten aan. Maar we moeten niet de illusie hebben dat gedragscodes de hebzucht uitbannen of dat toezichthouders opeens geen fouten meer maken. De kunst is om een financieel stelsel te ontwerpen dat beter bestand is tegen deze menselijke tekortkomingen. En dat is de verantwoordelijkheid van de regering.

Vanuit dat perspectief is de cruciale blunder door het Ministerie van Financiën zelf gemaakt. Maar dat is intussen zo lang geleden dat weinigen het zich zullen herinneren. Het gaat om de afschaffing van het structuurbeleid ten aanzien van de financiële sector in 1990 (geïnitieerd door Minister Ruding). Het structuurbeleid bestond uit het tegengaan van economische machtsconcentraties rondom banken en een scheiding tussen banken en verzekeraars. Structurele veranderingen in het bankwezen werden door de overheid getoetst aan de criteria “gezond bankbeleid” en “ongewenste ontwikkeling van het kredietwezen”. Het eerste criterium betrof het effect op de solvabiliteit en de liquiditeit van de betrokken bank; het tweede criterium was gericht op het voorkomen van ongewenste economische machtsconcentraties. Fusies van grote banken met andere banken van enige importantie werden in beginsel niet toegestaan, vanwege de daaruit voortvloeiende verschraling van het bancaire aanbod. Ook fusies tussen banken en verzekeraars waren uit den boze. Het structuurbeleid hield de diversiteit van de sector in stand en zette een rem op de groeineigingen van bankiers.

Het structuurbeleid werd op 1 januari 1990 volledig geliberaliseerd. “Europa 1992” was de belangrijkste overweging hierbij. Beleidsmakers vonden dat de Nederlandse financiële instellingen zich adequaat moesten kunnen voorbereiden op de interne markt. Daarbij pasten de beperkingen van het structuurbeleid niet langer.

De binnenlandse samenklontering en de buitenlandse expansie die in de jaren negentig volgden hebben er echter toe geleid dat de consequenties van ongelukken in de Nederlandse financiële sector veel groter werden en de opties om ze op te lossen navenant geringer. Tijdens de vorige vastgoedcrisis konden Westland Utrecht en FGH nog worden gered door branchegenoten. Bij SNS is dat intussen zeer twijfelachtig. De overheid heeft zichzelf dus in een hoek geschilderd. Door het structuurbeleid af te schaffen heeft de overheid niet alleen het systeemrisico verhoogd en de keuzevrijheid van de bankconsument beknot, maar beschikt Minister Dijsselbloem nu ook over minder vrijheidsgraden bij het redden van SNS.

(zie ook deze oude blog over het structuurbeleid)

Advertenties
Categorieën:Banken
  1. Nog geen reacties
  1. No trackbacks yet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s