Home > Onderwijs, Uncategorized > Verlos de universiteiten van een belangenconflict

Verlos de universiteiten van een belangenconflict

Onderstaande blog verscheen eerder in HO management, Oktober 2012

De overheid wil dat universiteiten zowel een hoge kwaliteit als een hoog studierendement leveren. Een probleem hierbij is dat deze doelstellingen kunnen conflicteren, zoals de InHolland-affaire heeft aangetoond. Het antwoord van de vorige regering op dit belangenconflict was een drastische toename van de bureaucratie. Een nieuwe minister van onderwijs zal echter moeten inzien dat extra bureaucratie het onderliggende probleem niet oplost. Het belangenconflict kan beter bij de wortel worden aangepakt, door de verantwoordelijkheid voor de studievoortgang bij de student zelf te leggen. De universiteiten kunnen zich dan richten op het handhaven van het niveau van de opleidingen.

Het is een bekend gegeven dat de wekelijkse studie-inspanning van studenten bij de overgang van het vwo naar het wo fors daalt. Onderwijskundigen zijn gewend de oorzaak hiervan bij het onderwijs zelf te zoeken. Dat zou niet activerend genoeg zijn. De student moet daarom tot een studieinspanning worden verleid met intensieve onderwijsvormen. Maar intensieve onderwijsvormen zijn dure onderwijsvormen. In een tijd waarin de overheid fors bezuinigt wekt het pamperen van een jonge bevoorrechte elite een extravagante indruk. We moeten af van het idee dat we alleen goede studieprestaties mogen verlangen in ruil voor een verdere intensivering van het onderwijs.

Er zijn goedkope manieren om de studieprestaties te bevorderen. Aan de Erasmus Universiteit Rotterdam wordt bijvoorbeeld het nominaal studeren bevorderd door de norm voor het bindend studieadvies te verhogen naar de maximale 60 studiepunten. De hogere lat daagt studenten uit om onmiddellijk een goede prestatie neer te zetten. Ook zou het een goed idee zijn om studenten na een tweede negatief bindend studieadvies de verdere toegang tot het wo te ontzeggen. Een door de samenleving gefinancierde plek in het hoger onderwijs is immers een schaars goed, waar een student op een verantwoorde wijze mee moet omspringen. Mede dankzij de langstudeerregeling dringt dit besef langzaam door bij studenten. De beschamende manier waarop politici tijdens de verkiezingscampagne hiervan afstand namen, doet echter vrezen dat zij studenten niet durven aan te spreken op hun studievoortgang. De gemakkelijke weg is dan om de universiteiten verantwoordelijk te maken voor de inspanning van de student, bovenop hun verantwoordelijkheid voor het eindniveau van afgestudeerden.

Een nieuwe minister moet de universiteiten verlossen van dit belangenconflict. Leg de verantwoordelijkheid voor het eindniveau bij de universiteit en die voor het rendement bij de student. Verlos de instellingen ook van een perverse prikkel door de bekostiging te baseren op onderwijsdeelname in plaats van op rendement. Zonder belangenconflict hoeven we minder bang te zijn voor InHolland-toestanden en kan het kostbare, op wantrouwen gebaseerde accreditatiecircus worden teruggesnoeid.

De lastenreductie die bij de invoering van de instellingsaccreditatie werd beloofd is niet waargemaakt. De instellingsaccreditatie komt bovenop de al bestaande opleidingsaccreditatie. Ook is de interne bureaucratie binnen de universiteiten sterk toegenomen, als risicomijdende reactie op de instellingsaccreditatie. Het ligt dan ook voor de hand om de instellingsaccreditatie weer af te schaffen. De zaken waar het echt om draait in het onderwijs, zoals de kwaliteit van de docenten en de toetsing, liggen immers op opleidingsniveau.

Een bijkomend voordeel hiervan is dat het een halt toeroept aan de tendens tot centralisatie in het hoger onderwijs. Bij de invoering van de instellingsaccreditatie is de denkfout gemaakt dat goed bestuur gelijk staat aan centraal beleid. Zo wordt van een instelling een ‘breed gedragen visie’ op de kwaliteit van het onderwijs verwacht. Dit doet me erg denken aan InHolland, waar elke docent mee moest in de hype van het competentiegerichte onderwijs. We weten hoe het daar is afgelopen. Grote onderwijsinstellingen hebben meer baat bij diversiteit dan bij eenheidsworst.

Advertenties
Categorieën:Onderwijs, Uncategorized
  1. 5 november 2012 om 8:38 pm

    Echte Niveauverhoging zonder corruptie van docenten of bestuur leidt automatisch tot schaalverkleining. Zie de Oxbridge colleges, maar ook UCs in Nederland. Al 400 jaar een houdbaar systeem. dat weet PHBF gelukkig ook!

  1. No trackbacks yet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s