Home > Banken, Europese schuldencrisis > Eerst de governance, dan de garanties

Eerst de governance, dan de garanties

See EconoMonitor for an English version of this post.

Het deze week gepubliceerde plan van de Europese Commissie om een Europees toezichtsmechanisme voor alle banken in de eurozone op te richten is gemengd ontvangen. We wisten al dat de voortvarendheid van de commissie ten aanzien van de reikwijdte (alle banken) en het tijdpad (1e fase begin 2013) op Duitse politieke weerstand mag rekenen. Onder Duitse druk lijkt de commissie nu bovendien terug te deinzen voor snelle verdere stappen richting een Europees depositogarantiestelsel en een Europees fonds om probleembanken af te wikkelen. Veel economen zijn hierover teleurgesteld, omdat in een echte bankenunie niet alleen de zeggenschap over de regelgeving en het toezicht centraal wordt geregeld, maar ook de risicodeling. En juist die risicodeling zou de negatieve wisselwerking tussen problemen bij banken en overheden kunnen voorkomen en zou ook een einde kunnen maken aan de vlucht van kapitaal uit de probleemlanden.

Als eindstation ben ik het eens met risicodeling op Europees niveau. Maar in het pad naar een bankenunie is de prudente volgorde om te beginnen met het centraliseren van de zeggenschap. We moeten hier leren van de lessen op het terrein van het begrotingsbeleid, waar te zachte afspraken werden gemaakt over begrotingsdiscipline, maar de eurolanden wel de financiele risico’s hebben moeten delen.

Hoe scoort het plan van de commissie dan op het punt van de zeggenschap? Krijgen we een toezichthouder met tanden, die een einde maakt aan de te innige banden tussen bankiers, politici en toezichthouders die nu in veel eurolanden bestaan? Of blijft de macht toch liggen bij de nationale toezichthouders?

Op papier ziet het er allemaal indrukwekkend uit. Gebruik makend van artikel 127(6) van het Verdrag van Lissabon wil de commissie de belangrijkste toezichtstaken overhevelen naar de ECB. Ook krijgt de ECB verregaande bevoegdheden, bijvoorbeeld om informatie op te eisen of rechtstreeks invallen te doen bij banken. De wens om binnen de verdragstekst te opereren, hoewel wenselijk om het momentum te behouden, leidt soms tot een kromme situatie. Zo krijgt de ECB de belangrijkste toezichtstaken, maar blijft de “overall responsibility” over het bankentoezicht bij de nationale toezichthouders liggen. De vraag hoe die nog verantwoordelijk blijven kunnen als de ECB gaat over de verstrekking van een bankenvergunning wordt niet beantwoord. Het is ook voer voor toekomstige competentieconflicten.

Toch zit hier niet het voornaamste pijnpunt. Mijn belangrijkste bezwaar tegen het plan van de commissie betreft de gebrekkige governance. Het gaat dan met name om de samenstelling van de supervisory board binnen de ECB. De commissie heeft ervoor gekozen om deze te laten bestaan uit 17 vertegenwoordigers van de nationale toezichthouders, een voorzitter, vice-voorzitter en 4 andere leden. Van de 23 leden komt een grote meerderheid dus vanuit de nationale toezichthouders. Hoewel deze keuze ongetwijfeld de weerstand van nationale toezichthouders tegen het nieuwe mechanisme zal verminderen, is het risico dat op deze wijze de bestaande praatclub wordt geinternaliseerd. Hoe gaat dat straks werken, met een bestuur waarvan 17 leden liever geen pottenkijkers vanuit de ECB willen hebben? Waarschijnlijk sluiten deze 17 een coalitie om de facto inmenging in het nationale toezicht te voorkomen (wat gij niet wilt dat u geschiedt…). Daarmee wordt de Europese toezichthouder al bij de geboorte gecastreerd. Het hele idee dat de ECB als een objectieve buitenstaander de ongezonde verwevenheid tussen nationale overheden, banken en toezichthouders kan aanpakken wordt op deze manier om zeep geholpen. Regulatory capture en regulatory forbearance zullen blijven bestaan.

De governance van het Europees toezichtsmechanisme is dus nog niet goed geregeld. Reparatie is niet moeilijk en kan bijvoorbeeld door de nationale vertegenwoordigers non-voting te maken. Maar zolang de governance niet op orde is, is een Europees depositogarantiestelsel een naieve droom.

Advertenties
  1. Nog geen reacties
  1. 17 april 2013 om 3:49 pm

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s