Archief

Archive for augustus, 2011

De ECB is weer van de partij

6 augustus 2011 Plaats een reactie

Donderdag 4 augustus reactiveerde de ECB haar Securities Markets Programma (SMP), door rechtstreeks Portugese en Ierse staatsschuld op te kopen. Het SMP is controversieel. Enerzijds is het moeilijk verenigbaar met het principe dat de ECB staatsschuld niet monetair mag financieren. Anderzijds moet de ECB ook bijdragen aan de financiele stabiliteit in het eurogebied. Bij paniek in de markten kan de ECB deze interventies dan ook rechtvaardigen.

In mei 2010 waren de financiele markten onder de indruk van het SMP. Dit keer niet. Wat ging er mis?

Inhoudelijk was er donderdag een sterke casus voor een ECB ingreep. De markten waren nerveus door een samenloop van slecht nieuws. Het renteverschil van bijna 4% tussen Italiaanse en Duitse schuld duidt bovendien op een overreactie van de markten. Italie is immers een welvarend land dat in staat moet worden geacht zijn schulden te betalen. Een ECB interventie is tevens in de geest van de Europese afspraken van 21 juli jl., die het Europese noodfonds de bevoegdheid geven om dit soort interventies te plegen. Aangezien deze nieuwe bevoegdheid nog niet operationeel is, ligt het voor de hand dat de ECB in de tussentijd de honneurs waarneemt.

Het ging mis door de manier waarop de ECB intervenieerde. Niet in Italiaanse of Spaanse schuld, waar het probleem nu speelt, maar in de irrelevante markten voor Portugese en Ierse schuld. Irrelevant, omdat deze landen momenteel aan het infuus van de EU en het IMF liggen en dus geen beroep op marktfinanciering hoeven te doen.

Het is gissen waarom de ECB voor deze vorm van interventie koos. Ik kan drie mogelijke verklaringen verzinnen:

1) De ECB kiest om tactische redenen voor een interventie in kleine markten, in de hoop dat met geringe middelen een sterk effect op de koersen kan worden bewerkstelligd. De ECB hoopt zo een signaal af te geven voor de andere markten.
2) De ECB weigert te intervenieren in Italiaanse schuld omdat het Italiaanse hervormingsprogramma nog onvoldoende geloofwaardig is.
3) De gekozen vorm is een compromis om binnen de ECB een meerderheidsbesluit te krijgen.

Bij verklaring 1) gaat het om een vergeeflijke inschattingsfout, die volgende week kan worden rechtgezet door alsnog Spaanse en Italiaanse schuld op te kopen. Verklaring 2) vind ik niet logisch; deze verklaart immers niet waarom de ECB geen Spaanse schuld heeft opgekocht. Verklaring 3) is het meest verontrustend, omdat deze impliceert dat de kwaliteit van het ECB beleid gaat lijden onder interne verdeeldheid.

Laten we hopen dat het een inschattingsfoutje was.

Het nieuwe DGS: mooi in theorie, maar niet in de Nederlandse praktijk

2 augustus 2011 Plaats een reactie

Ons depositogarantiestelsel (dgs) gaat op de schop. Als het aan minister De Jager ligt zal er met ingang van 2012 een fonds worden gevormd waaruit dgs-betalingen kunnen worden gedaan. Het fonds zal vooraf door banken worden gevuld. Hun bijdragen stijgen naarmate ze risicovoller zijn. De minister streeft naar een fonds met een omvang van 1% van de gegarandeerde deposito’s, dat is ongeveer € 4 miljard. De veranderingen zijn bedoeld om twee euvels in het huidige systeem te verhelpen, te weten dat omgevallen banken nu niet meebetalen aan het dgs en dat er geen rekening wordt gehouden met het risico dat banken nemen.

Ex ante fondsvorming met risicoafhankelijke bijdragen is een prachtige oplossing in een land met honderden bankjes waarvan de toezichthouder het risico goed kan inschatten. Dan werkt zo’n verzekeringsconstructie. Maar dat is helaas niet de wereld waarin wij leven.

Het eerste probleem is dat de Nederlandse spaarmarkt wordt gedomineerd door vier grootbanken (ING, ABN-AMRO, RABO, SNS). Bij een deconfiture van een grootbank zet een fondsje van 1% weinig zoden aan de dijk en zal de belastingbetaler toch ex post moeten bijspringen. Het tweede probleem is dat DNB een slechte track record heeft in het inschatten van het risico van banken.

Ten slotte biedt de nieuwe regeling geen oplossing voor de grootste misstand in ons dgs, dat de Nederlandse belastingbetaler impliciet garant staat voor de buitenlandse spaarders bij ING Direct, Rabodirect en andere directbanken.

Categorieën:Banken

Een complex monstrum

1 augustus 2011 Plaats een reactie

Laat ik positief beginnen. Het nieuwe Griekse reddingspakket getuigt van een grote bereidheid om compromissen te sluiten in het belang van de Europese zaak. Zowel de Fransen, de Duitsers als de ECB hebben op onderdelen water bij de wijn gedaan. Ook bevat het plan een aantal goede ingredienten, zoals de grotere flexibiliteit voor het (helaas in omvang te kleine) Europese steunfonds en het afschaffen van de strafpremie in de rente die de schuldenlanden betalen.

Toch is deze deal inhoudelijk een complex monstrum. Aan de eurozone kleeft nu het stigma van selective default, maar hiermee is geen substantiele schuldreductie bereikt (dus het slechtste van beide werelden). Na de initiele euforie in de financiele markten blijkt dat het besmettingsgevaar richting andere landen (Italie en Spanje) dan ook niet is bezworen. Er is immers een precedent geschapen: eurozone schuld is niet meer veilig. Bovenal verbaas ik me over de gigantische publieke bijdragen en garanties die nodig zijn om de vrijwillige bijdrage van de private sector mogelijk te maken (20 miljard herkapitalisatie van Griekse banken, 35 miljard aan garanties voor de ECB en nog miljarden aan credit enhancements voor de private sector). Dit is een bijzonder inefficiente manier om de private sector te laten bloeden. Het Franse plan om het via een bankenbelasting te doen was veel beter.