Home > Europese schuldencrisis, Onderwijs > Studenten: een Grieks exportsucces

Studenten: een Grieks exportsucces

Niet de schuldenberg, maar de concurrentiekracht is het grootste probleem van de Griekse economie. Op één punt is de Griekse exportpositie echter uitstekend. Griekenland behoort tot de wereldwijde top in het exporteren van studenten. Per jaar gaan er meer dan 30.000 Griekse jongeren in het buitenland studeren. Omgekeerd importeert Griekenland heel weinig buitenlandse studenten (afgezien van Grieks-Cyprioten). Vanuit Nederland gaan jaarlijks circa 20 studenten in Griekenland studeren, tegen een omgekeerde stroom van 700.[1] Ook aan de Erasmus School of Economics merken we dit verschijnsel. Dit jaar kreeg de masteropleiding meer dan 200 aanmeldingen van Griekse studenten. Daarmee overtreffen ze zelfs de Chinezen.

Helaas betekent dit positieve exportsaldo weinig goeds voor de Griekse betalingsbalans. Om zoon- of dochterlief in het buitenland te laten studeren is geld nodig voor reis- en verblijfskosten en collegegelden. Gedeeltelijk zal de student dat met bijbaantjes in het gastland bijeen sprokkelen, maar vaak is er ook financiering vanuit het thuisland nodig. Dit heeft een negatief effect op de betalingsbalans. Het studentenexportsurplus is dan ook geen teken van concurrentiekracht. Integendeel, de situatie in het Griekse hoger onderwijs is symptomatisch voor de zwakke Griekse economie.

De uitstroom van Griekse studenten doet vermoeden dat het hoger onderwijs in Griekenland een schaars goed is, met hoge collegegelden of lange wachtlijsten. Verre van dat. Deelname aan het Griekse hoger onderwijs is gratis en de participatie van jongeren in het hoger onderwijs is vergeleken met andere EU-landen aan de hoge kant. Onderwijs is dus niet schaars. Goed onderwijs wel. De brain drain is dan ook een uiting van een kwaliteitsprobleem. Jongeren met ondernemingsgeest of bemiddelde ouders gaan in het buitenland studeren omdat de kwaliteit daar beter is. De zon, de zee en de Griekse oudheid kunnen omgekeerd studenten uit andere EU-landen niet verleiden tot een studie in Griekenland. De waarde van een Grieks diploma is te laag.

Het Griekse hoger onderwijs is in veel opzichten een microkosmos van wat er mis is met de Griekse economie. De Griekse burger gaat ervan uit dat het allemaal niets hoeft te kosten en dat ze recht hebben op gratis overheidsdiensten. De universiteiten zijn overbevolkt met studenten en staf. Kwaliteitszorg is onderontwikkeld. Er zijn geen prikkels om te presteren. De wetenschappelijke staf lijdt onder nepotisme en cliëntelisme. De volle campussen zijn ten slotte broedplaatsen voor anarchisme en sociale onrust. Griekse jongeren zouden productiever zijn wanneer ze de buitenlandse gastarbeiders in de horeca en de landbouw aflossen.

Hoe verder? Een voor de hand liggende maatregel is om studenten collegegeld te laten betalen. Maar dan nog zullen er extra middelen nodig zijn om het Griekse hoger onderwijs over de volle breedte een kwaliteitsimpuls te geven. Zo’n proces zal bovendien jaren duren. Een beter idee is om juist volop gebruik te maken van de grote bereidheid van Griekse studenten om in het buitenland te studeren. Deze impliceert immers dat Griekenland het volledige EU onderwijsaanbod kan benutten. De noodzaak om zelf een compleet aanbod in stand te houden vervalt daarmee. Dit stelt Griekenland in staat om prioriteiten te stellen en geld uit te sparen. Dus wel een topmaster archeologie of toerisme in Athene, maar voor economie kunnen Griekse studenten ook naar Rotterdam komen.

[1] Cijfers zijn voor 2008 en komen uit Education at a Glance, OECD, 2010

Advertenties
  1. Nog geen reacties
  1. No trackbacks yet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s