Home > Banken, Europese schuldencrisis > Kritiek Open Europe/PVV op ECB is onterecht

Kritiek Open Europe/PVV op ECB is onterecht

De PVV-fractie in het Europees parlement wil een onderzoek naar de ECB en twijfelt openlijk aan haar integriteit en onafhankelijkheid. De aanleiding hiervoor is een rapport van Open Europe, waarin de blootstelling van de ECB aan schulden van probleemlanden nog eens wordt voorgerekend. De feiten zijn niet nieuw, maar worden door deze denktank van eurosceptische snit (en – niet verrassend – van Britse oorsprong) sterk negatief ingekleurd.

Waar gaat het om? Open Europe berekent dat de ECB voor meer dan 400 miljard euro is blootgesteld aan PIIGS-schulden. Deze blootstelling neemt twee vormen aan: 1) staatsschuld op de ECB balans; 2) staatsschuld als onderpand bij kredietverstrekking aan Europese banken. Gaat de ECB hiermee haar boekje te buiten? Dat is een lastige vraag waarop geen eenvoudig antwoord mogelijk is.

De uitgangspunten bij de start van de EMU waren dat de ECB:
a) de prijsstabiliteit zou bewaken;
b) geen staatsschuld monetair zou financieren;
c) alleen liquiditeit zou verstrekken aan het bankwezen op basis van adequaat onderpand;
maar ook dat:
d) de ECB zou bijdragen aan de financiele stabiliteit in het eurogebied.

Het rechtstreeks opkopen door de ECB van Zuid-Europese en Ierse staatsschuld via het Securities Markets Programme (SMP) druist in tegen uitgangspunt b). En het accepteren van Griekse staatsschuld als onderpand voor liquiditeitsverstrekking aan Griekse banken druist in tegen uitgangspunt c). In beide gevallen kan de ECB echter aanvoeren dat deze acties nodig waren om de stabiliteit van het financiele stelsel te bewaken (uitgangspunt d). Wanneer de uitgangspunten conflicteren is het aan de ECB om een afweging te maken.

Mijns inziens heeft de ECB grosso modo de juiste afwegingen gemaakt. Het SMP is nog het meest discutabel. In mei 2010 achtte de ECB deze interventie noodzakelijk om de financiele markten te stabiliseren, nadat het geklungel van Europese politici rond de Griekse crisis het vertrouwen van de markten op de proef had gesteld. Het SMP is relatief gering in omvang (76 miljard euro) en ligt al geruime tijd stil. Het was fraaier geweest als het SMP er niet was geweest en de strikte scheiding tussen monetair en begrotingsbeleid was gehandhaafd. We zullen echter nooit weten hoe de crisis in mei 2010 was verlopen zonder SMP. De ECB heeft toen het zekere voor het onzekere genomen, zoals het een centrale bank betaamd, en daarmee haar reputatie op het spel gezet. Dat kun je ook moedig noemen.

Dan de staatsschuld die aan de ECB in onderpand is gegeven. Als de ECB strikte kwaliteitscriteria zou hanteren ten aanzien van dit onderpand, dan was het Griekse bankwezen failliet gegaan (evenals banken in andere PIGS landen). Kenmerkend voor het Europese bankwezen is immers dat banken bovenmatig veel beleggen in de staatsschuld van het thuisland. Deze op zichzelf onwenselijke situatie is een erfenis uit het verleden, waar gegeven de marktsituatie op korte termijn weinig aan te doen valt. Griekse banken zullen daarom Griekse staatsobligaties in onderpand geven. Deze weigeren staat gelijk aan het tekenen van een doodsvonnis. Dit heeft de ECB gelukkig tot nu toe niet gedaan.

Feitelijk heeft de ECB de klappen opgevangen van falende Europese politici en toezichthouders, die Europa onvoldoende hebben voorbereid op een crisissituatie. In de goede jaren is er door Europese regeringen te weinig geinvesteerd in begrotingscoordinatie en – discipline en in een goed en geintegreerd Europees bankentoezicht. De ECB mag de rotzooi opruimen. Een ondankbare taak, die zij tot nu toe uitstekend uitvoert.

Advertenties
  1. Nog geen reacties
  1. No trackbacks yet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s